Bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen krijgen te maken met uiteenlopende wet- en regelgeving. Van PGS 15 en ADR tot de Arbowet en BRZO: de afkortingen stapelen zich op en het is soms lastig om te overzien wat nu precies waarvoor geldt. Je ziet al snel door de bomen het bos niet meer. In dit artikel leggen we de belangrijkste regels naast elkaar, zodat u in één oogopslag ziet wat uw verplichtingen zijn bij opslag, transport en veilig werken.
Overzicht van de belangrijkste richtlijnen
Wie wil voldoen aan de juiste regelgeving, moet eerst weten wat elke richtlijn precies regelt. Sommige zijn gericht op de opslag van gevaarlijke stoffen, andere op transport of de veiligheid van medewerkers. In de tabel hieronder ziet u per richtlijn of wet waar deze op van toepassing is en wat het doel ervan is. Dit helpt om sneller te bepalen welke combinatie van regels voor uw situatie relevant is.
De belangrijkste richtlijnen en wetten bij gevaarlijke stoffen zijn:
- PGS 15: richtlijn voor de opslag van gevaarlijke stoffen in kluizen, containers en veiligheidskasten.
- ADR: Europese regels voor het transport van gevaarlijke stoffen, ook op eigen terrein.
- Arbowet: nationale wetgeving voor arbeidsveiligheid en bescherming van personeel.
- BRZO: wet voor bedrijven met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen, met zware toezichtseisen.
- WBDBO: bouwkundige eisen voor brandwerende scheidingen tussen ruimten.
PGS 15 – opslag van gevaarlijke stoffen
De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) 15 is dé richtlijn voor de veilige opslag van gevaarlijke stoffen in verpakte vorm. Denk aan opslag in veiligheidskasten, containers of kluizen. De PGS 15 bevat technische en organisatorische eisen om brand, explosie of het vrijkomen van stoffen te voorkomen en beheersen.
Belangrijke aandachtspunten binnen PGS 15:
- Ventilatie van opslagvoorzieningen
- Opvangcapaciteit bij lekkage (bijvoorbeeld via lekbakken)
- Brandwerende compartimentering (WBDBO)
- Afstand tot andere gebouwen en terreinen
- Toegang, etikettering en interne procedures
PGS 15 is van toepassing op vrijwel elk bedrijf dat gevaarlijke stoffen opslaat. Dat kan gaan om een enkele jerrycan in een werkplaats, maar ook om een volledige opslagvoorziening met honderden liters in een magazijn.
ADR – vervoer van gevaarlijke stoffen
ADR staat voor de Europese regelgeving rond het transport van gevaarlijke stoffen over de weg. Deze regels gelden niet alleen voor transportbedrijven, maar ook voor bedrijven die stoffen vervoeren tussen locaties of zelfs intern, bijvoorbeeld met een heftruck over het eigen terrein.
De ADR bevat onder meer:
- Eisen voor verpakking en etikettering
- Indeling in gevarenklassen
- Voorschriften voor voertuigen, bestuurders en documenten
- Regels voor laad- en losprocedures
Waar PGS 15 zich richt op veilige opslag, draait ADR om veiligheid tijdens vervoer. Beide kunnen dus tegelijk van toepassing zijn: u slaat stoffen op volgens PGS 15, en vervoert ze volgens ADR.
Arbowet – bescherming van medewerkers
De Arbowet is de Nederlandse wetgeving voor arbeidsomstandigheden. Deze wet is niet specifiek gericht op gevaarlijke stoffen, maar wel op de veiligheid en gezondheid van werknemers. Dat maakt de Arbowet een belangrijke aanvulling op technische richtlijnen als PGS 15 en ADR.
Relevante eisen uit de Arbowet bij werken met gevaarlijke stoffen zijn onder andere:
- Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
- Voorlichting en training over veilig werken
- Beschikbaarheid van noodvoorzieningen zoals nooddouches en oogspoelers
- Afdoende ventilatie en persoonlijke beschermingsmiddelen
De Arbowet geldt voor vrijwel alle werkgevers en richt zich primair op het beperken van risico’s voor mensen, ongeacht de aard of hoeveelheid van de stoffen.
BRZO – voor hoogrisicobedrijven
Het Besluit Risico’s Zware Ongevallen (BRZO) is bedoeld voor bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Het gaat hier om drempelwaarden die zijn vastgesteld per stof. Overschrijdt een bedrijf die grens, dan valt het onder het BRZO-regime.
BRZO-bedrijven hebben te maken met:
- Verplichte risicoanalyses en veiligheidsrapporten
- Toezicht door meerdere inspectiediensten (zoals DCMR, Omgevingsdiensten en de Arbeidsinspectie)
- Uitgebreide eisen voor externe communicatie en rampenplannen
- Strengere eisen aan opslag, transport en organisatie
Het BRZO is dus niet op elk bedrijf van toepassing, maar als het geldt, dan heeft het grote impact op de bedrijfsvoering.
WBDBO – brandwerende scheidingen
WBDBO staat voor Weerstand tegen Branddoorslag en Brandoverslag. Deze norm bepaalt hoe lang een wand, deur of ander bouwkundig element bestand moet zijn tegen brand. WBDBO is vooral relevant bij de opslag van gevaarlijke stoffen in gebouwen of containers, bijvoorbeeld in combinatie met PGS 15.
Enkele situaties waarin WBDBO een rol speelt:
- Opslagkluizen in of nabij bedrijfsgebouwen
- Scheidingswanden tussen opslag en werkruimtes
- Afstandseisen tussen opslagvoorzieningen en perceelgrenzen
De vereiste brandwerendheid wordt uitgedrukt in minuten (bijvoorbeeld 60 of 90 minuten) en hangt af van het risico, de hoeveelheid opgeslagen stoffen en de omgeving. WBDBO zorgt ervoor dat een brand zich niet zomaar verspreidt naar andere ruimtes, waardoor hulpdiensten meer tijd hebben om in te grijpen en schade wordt beperkt.
| Regelgeving | Waar gaat het over? | Voor wie is het bedoeld? | Wat valt hieronder? |
|---|---|---|---|
| PGS 15 | Opslag van gevaarlijke stoffen | Bedrijven met opslagvoorzieningen | Technische eisen zoals ventilatie, lekbakken, brandwering |
| ADR | Transport van gevaarlijke stoffen | Transporteurs en bedrijven met intern vervoer | Verpakking, etikettering, vervoersvoorschriften |
| Arbowet | Veilig werken en arbeidsomstandigheden | Alle werkgevers | Training, PBM’s, nooddouches, RI&E |
| BRZO | Risico’s bij grote hoeveelheden stoffen | Hoogrisicobedrijven (boven drempelwaarden) | Rapportages, toezicht, rampenplannen |
| WBDBO | Brandveiligheid tussen ruimtes | Bedrijven met opslag in gebouwen of kluizen | Eisen voor brandwerende scheidingen (in minuten) |
Welke regels gelden voor uw situatie?
De kans is groot dat u met meerdere van deze regels te maken heeft. PGS 15 voor uw opslag, ADR voor intern vervoer, de Arbowet voor uw medewerkers — en mogelijk aanvullende eisen zoals WBDBO. Juist de combinatie maakt het soms ingewikkeld. Maar als u weet welke regels waar op slaan, voorkomt u fouten, vertraging en onveilige situaties.
Hulp nodig bij opslag volgens de juiste richtlijnen?
De Milieu Concurrent levert niet alleen gecertificeerde opslagsystemen voor gevaarlijke stoffen, maar denkt ook met u mee over praktische oplossingen die voldoen aan PGS 15, ADR en andere eisen.
Wilt u weten welke opslagvoorziening past bij uw situatie?
